Σημαντική ανακούφιση σε χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων προσφέρει η νέα τροπολογία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με την οποία παρατείνονται κρίσιμες προθεσμίες που αφορούν την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και την τακτοποίηση αυθαιρέτων.
Οι ρυθμίσεις αυτές αποτρέπουν το «πάγωμα» μεταβιβάσεων, πωλήσεων και γονικών παροχών που απειλούσε την κτηματαγορά, δίνοντας τον απαραίτητο χρόνο για τη διευθέτηση εκκρεμοτήτων οι οποίες είχαν εξελιχθεί σε σοβαρό γραφειοκρατικό αδιέξοδο.
Ωστόσο, οι ιδιοκτήτες δεν θα πρέπει να επαναπαυθούν. Η παράταση αποτελεί ευκαιρία και όχι λύση από μόνη της. Είναι κρίσιμο να κλείσουν άμεσα τις εκκρεμότητες, να δηλώσουν σωστά τα ακίνητά τους στο Ε9, στο Κτηματολόγιο και στη ΔΕΗ, ώστε να μπορούν να τα μεταβιβάσουν, να τα αναβαθμίσουν ενεργειακά και γενικά να τα αξιοποιήσουν χωρίς εμπόδια.
Τι ενέργειες πρέπει να κάνουν οι ιδιοκτήτες;
Οι ειδικοί συνιστούν άμεση κινητοποίηση:
Ελέγξτε άμεσα με τον μηχανικό σας αν το ακίνητό σας διαθέτει αυθαιρεσίες και αν εμπίπτει στις κατηγορίες που έλαβαν παράταση. Παράλληλα, ενημερωθείτε για τις εκπτώσεις και τους διακανονισμούς προστίμων που προβλέπει η νομοθεσία.
Ξεκινήστε εγκαίρως τη συγκέντρωση δικαιολογητικών, καθώς η έκδοση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου είναι μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο και τεχνικό έλεγχο.
Ποιες είναι οι νέες προθεσμίες;
Σύμφωνα με την τελευταία τροπολογία του Υπουργείου Περιβάλλοντος:
Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου (Κατηγορία 1): έως 1 Φεβρουαρίου 2028
Τακτοποίηση αυθαιρέτων (προ του 2011): έως 31 Μαρτίου 2028
Μέχρι πότε μπορώ να τακτοποιήσω αυθαίρετο πριν το 2011;
Η προθεσμία για την τακτοποίηση αυθαίρετων κατασκευών ή αλλαγών χρήσης που πραγματοποιήθηκαν πριν τον Ιούλιο του 2011 παρατείνεται επίσημα έως τις 31 Μαρτίου 2028.
⚠️ Προσοχή:
Η παράταση αφορά αποκλειστικά αυθαίρετα Κατηγοριών 1, 2, 3 και 4, δηλαδή παραβάσεις πριν το 2011 με μικρές ή μεσαίες αποκλίσεις από την οικοδομική άδεια.
Σημειώνεται ότι για αυθαίρετα που έχουν ανεγερθεί πριν το 1983, δεν αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση η ύπαρξη οικοδομικής άδειας.
Ποια βήματα πρέπει να ακολουθήσουν οι ιδιοκτήτες;
Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να απευθυνθούν άμεσα σε πολιτικό μηχανικό, ώστε να πραγματοποιηθούν τα ακόλουθα βήματα:
Έλεγχος νομιμότητας του ακινήτου
Σύγκριση εγκεκριμένων σχεδίων με την πραγματική κατάσταση
Κατηγοριοποίηση της παράβασης (1–4) και υπολογισμός προστίμου
Υποβολή δήλωσης αυθαιρέτου μέσω του συστήματος του ΤΕΕ
Καταβολή παραβόλου και προστίμου (εφάπαξ ή σε δόσεις)
Οριστική υπαγωγή και ενημέρωση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου
Σε παλαιά ακίνητα, όπου δεν υπάρχει διαθέσιμος φάκελος στην Πολεοδομία, ενδέχεται να απαιτηθεί νέα τοπογραφική αποτύπωση ή στατική αξιολόγηση από ειδικευμένο μελετητή.
Υπάρχει κίνδυνος προστίμων αν χαθούν οι νέες προθεσμίες;
Ναι. Η μη συμμόρφωση μετά τη λήξη των νέων προθεσμιών επιφέρει βαριά πρόστιμα, τα οποία μπορεί να φτάσουν έως και το 10% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου.
Οι κυρώσεις αφορούν τόσο ιδιωτικά όσο και δημόσια κτίρια, ενώ η μη έκδοση Ηλεκτρονικής Ταυτότητας καθιστά αδύνατη κάθε μορφή μεταβίβασης, όπως πώληση, δωρεά ή γονική παροχή.
Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται για την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου;
Μεταξύ άλλων, απαιτούνται:
Στέλεχος οικοδομικής άδειας και τυχόν αναθεωρήσεις
Σχέδια που τη συνοδεύουν και μελέτη προσβασιμότητας ΑμεΑ (όπου απαιτείται)
Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης
Πιστοποιητικό Ελέγχου Κατασκευής (εφόσον υπάρχει)
Δηλώσεις υπαγωγής σε νόμους αναστολής κυρώσεων
Σχέδια κατόψεων της πραγματικής κατάστασης
Δελτίο δομικής τρωτότητας ή τεχνική έκθεση στατικού ελέγχου
Πίνακας χιλιοστών και μελέτη κατανομής δαπανών (εφόσον υπάρχουν)
Σε περίπτωση απώλειας φακέλου οικοδομικής άδειας, υποβάλλεται βεβαίωση απώλειας από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης.
Συμπέρασμα
Η παράταση αποτελεί μια τελευταία ευκαιρία για τους ιδιοκτήτες να τακτοποιήσουν τα ακίνητά τους χωρίς σοβαρές κυρώσεις. Η έγκαιρη συνεργασία με μηχανικό και η σωστή δήλωση των στοιχείων είναι πλέον απαραίτητη προϋπόθεση για κάθε μελλοντική αξιοποίηση ή μεταβίβαση.